350 Yıl Önce Konya’da Cerrahi


Tarih: 28-05-2013 13:45:00Güncelleme: 28-05-2013 13:45:00 

Osmanlı arşivleri, tarihin hiç bu günkü dilimizle yazılmamış yanlarını gün yüzüne çıkarıyor.

Konya Şer’iyye Sicilleri bu dalda ilimizin bin yıllık geçmişine ayna tutuyor. Son olarak Konya Şer’iyye Sicillerinden elimize geçen bir varakta 360 yıl öncesinin yani 1660 yılındaki Konya da vaki olan ilginç bir olayı yazdım. 

Bu konuyu o günün Konya’sını üç yönüyle bugünümüze aktarması bakımından son derece dikkate değer buldum. Aşağıda 1660 yılında Konya Şer’iyye Mahkemesinde görülen iki davayı bugünkü harflerle aynen çevirerek verdim. Transkripsiyon şeklinden anlaşılamayan kelimeler olabileceğinden aslına dokunmadan sonunda olayın kısa bir özetini çıkardım; asıl iki dava metni şunlardır:

1- Mahmiye-i Konyada Beğhekim Mahallesi sakinlerinden Ahmed Beğ b. İbrahim nam kimesne meclis-i şer’i hatîr-i lâzimü’t-tevkîrde hâmil-i hâza’s-sifr Aleksan veled-i Papas nam zimmi cerrah müvacehesinde ikrar-ı tam ve takrir-i kelam idüb benim sulbi sağir oğlum Osman’ın mesanesinde taş olub maraz-ı mezkurun ilacınla cerrah-ı mezkurun hazakat ve mahareti beynennas şayi’ ve mütevatir olmağla ücretle müracaat eyledim mukteza-yı sanatı üzere ilaç eylesün eğer esna-yı ilacda ruha tesir idüb bi- emrillahi taâlâ fevt olursa dem ve diyetine müteallik da’vadan zimmetini ibra eyledim hukkâm-ı kiram tarafından rencide olunmaya didikde mâ vaka’a  hıfzan li’l-makâl bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’t-tâsii ve’l-ışrîn  min şehr-i Rebibi’l-evvel li- sene: tis’a ve tis’în ve elf

2-  Mahmiye-i Konyada Çifte nerdüban mahallesi sakinlerinden Yarsi veled-i Vartan nam zimmi meclis-i şer’i hatîr-i lâzimü’t-tevkîrde hâmil-i hâza’s-sifr Aleksan veled-i Papas nam zimmi cerrah müvacehesinde ikrar-ı tam ve takrir-i kelam idüb benim halen dört yaşında sulbi sağir oğlum Sarkisin boynunda ur marazı olub ilacında cerrah-ı mezkurun hazakat ve mahareti beynennas şâyi’ ve mütevatir olmağla velayetim hasebiyle mezbura müracaat eyledim ne vecihle mümkün olursa ilaç ve ihraç eylesün esna-yı ilacda mezkurun ameli tesir ile oğlum sağir merkum vefat ederse dem ve diyetine müteallik da’vadan zimmetini ibra ve iskat eyledim hukkâm-ı kiram tarafından rencide olunmaya didikde mâ vaka’a  hıfzan li’l-makâl bi’t-taleb ketb olundu. Fi’l-yevmi’s-sadisi aşera  min şehr-i Rebii’l-evvel li- sene: Semane ve tis’în ve elf

Özet: 1660 yılında Konya da ikamet eden bir tıbbi Cerrah/Operatör var adı; Papaz oğlu Aleksan, Sillede oturuyor ve metinde de geçtiği gibi becerikli bir tıp ve ameliyat uzmanı, her dalda cerrahi müdahale yapıyor ve başvuran hastalardan emr-i hak vaki olursa devletin ve varislerinin asla rahatsız etmeyeceği konusunda mahkeme eliyle beyan imzalatıyor.

Yukarıda orijinal metni görülen mahkeme zabıtlarının birisinde mesaneden taş alma diğerinde ise boyundan tümör alma operasyonlarını konu ediliyor.

Sonuç: Tıp uzmanları her zaman kendilerini olumsuz durumlarda emniyete almasını biliyorlar, şimdi de bir diş çektirsen bile boğaza kaçacak şeylerden sorumlu olmadıkları konusunda belge imzalatıyorlar.

Bu tarihi kayıttan çıkacak diğer bir dikkate değer nükte ise Müslümanların Allah’ın emri ve taleplerinin tersine devamlı bilim konusunda dış kulvarlarda gezmeleridir bilmem haksız mıyım?

Bu yazı 380 defa okunmuştur.

Bu makaleyi nasıl buldunuz? // Bu pencereye yorumunuzu yazabilirsiniz // Makalenizi göndermek isterseniz buyurun!

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: